ما یک انقلابیم!

مقایسه تطبیقی ترمینولوژی و کتاب‌شناسی عرفان حلقه با اصول تفکر نوین


عصر اندیشه 1394/11/04 05:32:00 عصر

طاهری می‌گوید هرکس با هر اعتقادی می‌تواند به شبکه شعور کیهانی وصل شود و در معرض الهام قرار گیرد/ در عرفان حلقه شیطان «معلم اول» است/ فرقه عرفان حلقه مدعی است طاهری با خودجوششی و درون‌کوششیِ بسیار توانسته راهی به شبکه کیهانی پیدا کند/ عرفان حلقه از موجودات غیر ارگانیکی سخن می‌گوید که با انسان‌ها در تعامل‌اند

تحلیل محتوای تفکرات فرقه‏ عرفان حلقه روشن می‌کند که آموزه‏های آن نه تنها از اسلام گرفته نشده است؛ بلکه در برخی موارد کاملاً با اسلام تناقض دارد. از محتوای کتاب‏های حلقه نیز به‌دست می‏آید که دین و اسلام در این فرقه نقشی ندارد.
۱- عرفان حلقه «انسان‌شمول» است و همه انسان‏ها صرف‌نظر از نژاد ملیت و دین و مذهب و اعتقاد می‏توانند آن را بپذیرند.۱ تفکرات و اعتقادات، نقشی در ایجاد اتصال و دریافت ندارد.۲ 
2- اساس این عرفان بر اتصال به حلقه‏های متعدد شبکه شعور کیهانی استوار است.۳ 
3- انجام صحیح مناسک هر یک از ادیان الهی موجب گشایش عرفانی می‏شود.۴ 
با بررسی گروه‏های متعدد معنوی که در جهان فعالیت می‏کنند، اصول و واژه‏های مشترک رایجی بین آن‏ها قابل مشاهده است. این تأمل «دین نوین جهانی» را مورد توجه قرار می‏دهد.

۱۰ اصل تعالیم اساسی تفكر نوین
1- حضور در همه‌جا و در آن واحد (حضور مطلق) طبق این اعتقاد، خدا در همه‌جا در آنِ واحد حضور دارد. حضور مطلق دو ویژگی دارد: 1- تركیبی از تاریكی و روشنایی 2- برای انسان درونی می‏شود و انسان تجسمی از آن می‏شود.
2- شعور كیهانی (آگاهی برتر): آگاهی و هوشمندی فراگیر‏ی که جهان به‌واسطه‏ آن اداره می‏شود و کامل‌ترین تجلی حضور مطلق محسوب می‌شود.
۳- روح مقدس: روح‌القدس را همان ندای درونی می‏دانند كه برای همه انسان‏ها است و می‏گویند اگر انسان به آن گوش دهد به مطلق تبدیل می‏شود و جاویدان می‏ماند.
4- قانون جذب: قانون جذب عقیده‌ای متافیزیكی است كه دوستی، دوستی را جذب می‏كند و تفكر مثبت و منفی باعث نتیجه فیزیكی مثبت و منفی می‏شود. طبق این قانون «قانون جذب با فرستادن امواج مشابهی که از خود ساطع می‏کنید به امواج مثبت یا منفی درونتان پاسخ می‏دهد.»۵ به نوشته مجله موفقیت «قانون جذب یک قانون انتزاعی است و به‌طور خلاصه بیان می‌کند که هر آنچه در ذهن انسان تصور شود اعم از خوب یا بد، زشت یا زیبا در دنیای واقعی نمود خواهد یافت.»۶
5- تجسم خلاق: تجسم خلاق تمرین برای تاثیر گذاشتن بر جهان بیرونی از طریق تغییر تفكر یك فرد است.
6- قدرت انتخاب: قدرت انتخاب فرد، او را قادر می‌‏سازد كه او مثل یك فرشته یا شیطان فكر كند. هر چیزی كه او انتخاب كند، ذهن، آن‏ را ایجاد و آشكار می‏كند. 
7- دعای مثبت: دعای مثبت شكلی از دعا یا تكنیك متافیزیكی است كه بیشتر بر خروجی مثبت متمركز شده است تا موقعیتی منفی. در اینجا دعا در واقع همان تلقین است و جملات تاکیدی و تلقینی جایگزین دعا می‏شود.
8- جاذبه: این واژه در كاربرد مدرن به طیفی از جاذبه‌های موجود در بُعد حیوانی، نظیر جاذبه جنسی فرد یا كاریزما باز می‌گردد. درواقع به جاذبه سیال مفروض یا محیطی روحانی اطلاق می‏شود كه در بدن موجودات زنده جای دارد. 
9- خوش‌بینی: فرهنگ آكسفورد واژه «خوش‌بینی» را چنین تعریف كرده است: امیدواری و اعتماد نسبت به آینده، یا خروجی موفقیت‌آمیز چیزی، گرایش به داشتن دیدگاه مساعد و امیدوارانه. 
10- عصر جدید: در کتاب فرهنگ ادیان جهان چنین تعریفی ارائه می‏شود: عصر جدید «در اصطلاح چتری است كه بر شبكه گسترده‌ای از افراد و گروه‌های همپوش با معتقدات و جهت‌گیری بسیار متفاوت اطلاق می‏شود.»۷ 
ماریان ویلیامسون۸  از نظریه‌پردازان تفکر «‏عصر جدید»، در سال1994 توصیف خویش از این نهضت‏های رنگارنگ را این‌گونه بیان می‏کند: «ما یک گروه جورواجوریم، گروهی بی‏نام، اما یگانه در روح. ما به شیوه‏های موثر بر جهان تاثیر می‏گذاریم... ما یک انقلابیم.»۹ بنابراین، ویژگی دیگر جنبش عصر جدید این است که سعی می‏کنند ساختارهای ادیان کهن را مورد تردید قرار دهند.۱۰

اصول تفكر نوین در عرفان حلقه
1 حضور مطلق۱۱ در حلقه: طبق نظر فرقه‏ ‏حلقه دو شبكه در جهان هستی فعالیت می‏كند، شبكه مثبت و شبكه منفی. طاهری بر این نظر است که: «كلیه اطلاعات ماورایی كه انسان به‌دست می‏آورد یا از شبكه مثبت می‏باشد و یا از شبكه منفی.»۱۲ نمونه‏ دیگر در انطباق حلقه با اصل اول تفکر نوین، نماد آن است. دایره بودن این نماد نشان كمال و سیاه و سفید بودن آن نشان خیر و شر است؛ یعنی كمالی كه هم خیر و هم شر را توأمان دارد. طاهری کمال را در درک بالقوه خدایی بودن می‏داند و می‏گوید: «نمونه‏ ‏ایده‌آل وجود آدم که کمال بالقوه‏ ‏او را نشان می‏دهد «اله او نام می‏گیرد ۱۳ و ملک آدم، اله آدم و رب آدم، هیچ‌یک از وجود آدم جدا نبوده، هر یک بُعدی از وجود او هستند که در حرکت او نقش دارند.»۱۴
در اصل حضور مطلق از تفکر نوین، شیطان ترکیبی از خیر و شر است.۱۵ طاهری نیز ضمن قائل شدن جایگاه بی‏بدیل برای شیطان، می‏گوید: «اگر شیطان نبود جست‌وجوی کمال و خداجویی معنا نداشت.»۱۶

2 شعور كیهانی (آگاهی برتر) در حلقه: اصل دوم که در تفکر نوین مطرح شد، شعور کیهانی است که به‌وسیله‏ ‏آن حضور مطلق میسر می‏شود. شعور کیهانی دو بعد خوب و بد دارد:
- كار درمان صرفاً توسط شعور الهی انجام می‏شود.۱۷ 
- هیچ‏كس حق معرفی این اتصال را با نام دیگری غیر از شبكه شعور كیهانی... ندارد،۱۸چون عامل و محرك این حركت شبكه شعور كیهانی است و جهان هستی مادی از آگاهی یا شعور آفریده شده است.۱۹ 
«شعور كیهانی» اساس عرفان حلقه است و هركسی با هر دین و اعتقادی می‏تواند متصل به آن شود و به محض اتصال هم در معرض الهام و آگاهی قرار می‏گیرد و می‏تواند دریافت‏هایی داشته باشد. 

3 روح‌القدس: در تفكر نوین، روح‌القدس به این معناست كه تقدسی در انسان جاری است و او سرچشمه آگاهی و قدرت كائنات معرفی می‏شود. طبق آموزه‏های این فرقه روح‌القدس در وجود انسان ایفای نقش می‏كند. دروجود انسان سه روح ایفای نقش می‏كند و در خدمت نفس او قرار می‏گیرد: 
روح الله - روح‌القدس - روح هادی.۲۰ 
- عضو سوم حلقه روح‌القدس است كه حلقه را تكمیل کرده است.۲۱ 
- توضیحی كه عرفان حلقه برای مَلِك آدمی آورده و نقشه الهی برای كمال را به او می‏دهد، بسیار شبیه روح القدس در تفكر نوین است. طاهری می‏گوید: «آنچه گنجینه صفات الهی را از عالم بالاتر دریافت می‏كند و به اله می‏سپارد مَلِك نام می‏گیرد.۲۲
- بیت‌الله فقط به انسان اطلاق می‏شود؛ زیرا تنها مكانی است كه خداوند از روح خود در آن دمیده است.۲۳
- هركجا حداقل دو نفر در حلقه جمع باشند، عضو سوم روح‌القدس (شبكه شعور كیهانی) و عضو چهارم خداوند است.۲۴ 
طاهری در صفحه‏ ‏214 كتاب «انسان و معرفت» می‏آورد: یكی از ابعاد وجود انسان، من معنوی (معلم درون) است. نوعی یاری و كمك وجود دارد که باعث می‏شود آن را نوعی «ولی» بنامیم.

4 قانون جذب: طبق این قانون در تفکر نوین، انسان باید به ندای درون خود گوش بدهد تا کائنات فرمان‏بردار او شوند:
- دنیای عرفان دنیایی است که اسم او را هم نمی‏دانی اینجا یک نظر بکنی، یک بشکن بزنی آن طرف بگوید من درمان شدم.۲۵ 
- آن چیزی که منظور شما باشد، آن اجراء می‏شود.۲۶ اتصال فقط با یك توجه آنی (نظر) صورت می‏گیرد و به نتایج قابل توجهی می‏انجامد.۲۷
- اصولاً اساس برقراری هر اتصال و جاری كردن هر حلقه‌ای با نظر است.۲۸ 
- طبق تعریف ارائه شده در حلقه «هر انسانی در هر لحظه دارای بازتابی وجودی است كه نتیجه‏ ‏پندار و گفتار و كردار اوست.»۲۹ همچنین گفته شده است «در پس هر انگیزه،‌ اندیشه، كلام و رفتاری، اشتیاقی وجود دارد كه براساس قانون بازتاب، فرد را به نتیجه‏ای متناسب با خود خواهند رساند.»۳۰و «در جهان هستی مادی، هر عملی، عكس العملی به همراه دارد. در مقابل هر یك از كارها و اندیشه‏های او [انسان] واكنشی نهفته است كه او را به نتیجه آن فكر یا عمل می‏رساند۳۱و اشتیاق تنها عامل محرك در راه رسیدن به كمال است و كلیه دریافت‏های انسان مزد اشتیاق اوست.»۳۲

5 تجسم خلاق: جهان هستی از حركت آفریده شده... در نتیجه جهان هستی نیز مجازی می‏باشد... بنابراین جهان هستی وجود خارجی ندارد و تصویری مجازی از حقیقت دیگری بوده...۳۳ جهان هستی مادی مجازی بوده و حقیقت وجودی ندارد.۳۴ ما در زندگی فعلی، توانایی خلاقیت ذهن را تجربه می‌كنیم.۳۵ انسان در جسم فقط می‏تواند به درك قوای بالقوه خدایی بودن خود پی ببرد و قادر نیست آن را بالفعل تبدیل نماید.۳۶

6  قدرت انتخاب: یکی دیگر از اصطلاحاتی که در تفکر نوین مطرح شده، قدرت انتخاب است. هر چیزی را که انسان انتخاب کند ذهن او ایجاد می‏کند. خواست شما یعنی اجراء... همان خواست شما که به او تشعشع دفاعی بدهید می‏شود نظر و اجراء می‏شود.۳۷ 
- آنچه که در ذهنتان دارید آن اجرا می‏شود.۳۸
- انسان موجودی مختار و عاشق است كه با اختیار خود می‏تواند خالق خیر یا شر باشد.۳۹
- اندیشه مهم است، نه صاحب اندیشه.۴۰ 

7 دعا (تلقین): مفهوم دعا در تفکر نوین به معنی خواستن از خدا نیست و در واقع نوعی تلقین است. «فقط یک اسم و اعلام تشعشع دفاعی همین و تمام.»۴۱ یا از کلماتی استفاده می‏کنند مانند مثبت2، مثبت1، کنترل تشعشع منفی 1، 2، 3، 4، 5، 6 و این نام‏ها را درمان کمکی می‏دانند. طاهری می‏گوید: «نامگذاری حلقه‏ها را هم ما انجام دادیم، مثلاً گفتیم مثبت 2، رفتیم توی اون حلقه و تشعشع اون حلقه جاری می‏شود.»۴۲

8 جاذبه حیوانی: جاذبه حیوانی در تفکر نوین اثرگذاری انسان به‌صورت ناخوداگاه در افراد دیگر است؛ به‌گونه‏ای ‏که افراد کمتر از اراده خود استفاده کنند و تلقین پذیر شوند. فرادرمانی نوعی درمان مكمل است... این رشته با قدمتی ۳۰ ساله، بنابر ادراکات شهودی استوار بوده و توسط «محمدعلی طاهری» بنیانگذاری شده است.۴۳ 
ادعا می‌شود که مصداق این نظریه تجربه طاهری است كه با خودجوششی و درون‌كوششی بسیار توانسته راهی به شبكه كیهانی وجود پیدا كند.۴۴ 

خوش بینی: عرفان حلقه اعضای خود را به امیدواری‌های کاذب درباره آینده سوق می‌دهد و مدعی است هركسی با هر دینی و مذهبی فقط با اتصال به حلقه در صراط مستقیم قرار می‏گیرد. کتاب‏های عرفان حلقه با اصول تفکر نوین منطبق است:
- در عرفان كیهانی عوامل انسانی، خصوصیات فردی و... نقشی در ایجاد اتصال و دریافت‌های ماورایی ندارد مانند (سن، استعداد، ریاضت، سعی و كوشش و...) هر انسانی صرف‌نظر از نژاد، ملیت، دین و مذهب تحول‌خواه و كمال‌پذیر بوده می‏تواند در صراط مستقیم قرار بگیرد.۴۵
- تضاد با دیگران سد اصلی در رسیدن به مقام انسان صالح است.۴۶
- باقی ماندن در جهنم محال است، همه وارد بهشت می‏شوند. ۴۷

- عرفان حلقه انسان‌شمول است و همه می‏توانند آن را تجربه كنند.۴۸

9 خوش بینی به شیطان و نگاه مثبت به او نیز در آموزه‏های طاهری بسیار مشاهده می‏شود:
- ابلیس اولین معلم است.۴۹
- شیطان در وجود هر انسانی سهم مشخصی دارد و كسی نیست كه در دورن خود عامل تضاد نداشته باشد.۵۰ 
- اگر شیطان نبود ما کی دنبال خدا بودیم؟۵۱

10 تایید باور عصر جدید: در فرقه‏ ‏حلقه سخن از موجودات غیرارگانیکی به میان می‏آید که به نوعی در تعامل با انسان‏ها هستند. طاهری در بخش نسبتاً گسترده‏ای ‏از آموزه‏هایش راهکارهایی برای برخورد با آن‏ها ارائه می‏کند و از عصر آشکار شدن تشعشعات صحبت می‏کند:
- ما داریم وارد عصری می‏شویم که عصر آشکار شدن تشعشعات است.۵۲ 
- انسان در عصر حاضر پا به عرصه‏ای نهاده است كه می‏توان آن را عصر هوشمندی نامید.۵۳ 
عرفان حلقه بیش از اینکه بر مفاهیم اسلامی منطبق باشد، با مفاهیم غربی و غیر اسلامی تطابق می‏یابد. در این بخش بر جویندگان معرفت و کمال، اهمیت حدیث گرانقدر ثقلین یادآوری می‏شود، آنجا که پیامبر اکرم فرمودند:« إِنِّی تَارِكٌ فِیكُمُ الثَّقَلَیْنِ كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا أَبَداً....۵۴ و تاکید می‏شود، طبق این حدیث معتبر که شیعه و سنی بر آن اتفاق نظر دارند، تنها راه نجات از گمراهی و رسیدن به عرفان اسلامی، تمسک به قرآن و اهل بیت و عمل به فرامین آن‌هاست و هر راهی غیر از آن به ناکجا آباد ختم خواهد شد.  

 

عصر اندیشه، شماره 9، صفحه 124

 

تاریخ :

1394/11/04 05:32:00 عصر

نویسنده :

عصر اندیشه

کلیدواژه ها :

عرفان حلقه - حضور مطلق - جاذبه حیوانی - تجسم اخلاق - قدرت انتخاب - دعا

به اشتراک بگذارید :


نظرات : 0

ماهنامه شماره 17
ﺳﻪشنبه , 27 شهریور 1397 , 21:42